Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP), yaklaşık 20 yıldır sanayi kaynaklı ağır kirliliğe maruz kalan Gerede Çayı ve Filyos Havzası’nda yaşanan çevre sorunlarını ulusal ve uluslararası kamuoyunun gündemine taşımaya hazırlanıyor.

Platform, Antalya Barosu öncülüğünde, Türkiye Barolar Birliği ve İstanbul Barosu bünyesinden yaşamı savunan avukatların yanı sıra Türkiye genelinden yüzlerce sivil toplum kuruluşu, meslek odası ve sendika temsilcisinin katılımıyla 15–17 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenmesi planlanan “COP31’e Doğru İklim Adaleti Forumu”na katılarak bölge halkının yaşadığı çevresel mağduriyetleri, bilimsel bulguları ve çözüm taleplerini kamuoyuyla paylaşacak.

Konuyla ilgili bilgi aktaran Gerede ÇayıTemiz Aksın Platformu (GEÇTAP) Başkanı Mehmet Emin Aslan, “Birleşmiş Milletler’in resmî COP31 müzakerelerinden bağımsız olarak gerçekleştirilecek forum, Ocak 2026’dan bu yana farklı şehirlerde düzenlenen yerel dayanışma buluşmalarının devamı niteliğindedir. Bu buluşma ile Türkiye’nin farklı bölgelerinde yürütülen çevre mücadelelerinin ortak bir zeminde buluşturulması, yerel halkın taleplerinin ulusal ve uluslararası düzeyde görünür kılınması hedeflenmektedir.” dedi

GEREDE ÇAYI’NDA 20 YILDIR DEVAM EDEN KİRLİLİK VE BÖLGE HALKININ ONURLU MÜCADELESİ

Bolu’nun Gerede ilçesinden başlayarak Karadeniz’e ulaşan yaklaşık 288 kilometrelik akarsu sistemi, uzun yıllardır sanayi kaynaklı ağır kirlilik tehdidi altında olduğunu belirten Arslan “ Başta Gerede Deri OSB ve Karma OSB’de faaliyet gösteren deri, jelatin ve tekstil boyama fabrikaları olmak üzere, arıtılmadan veya yetersiz arıtılarak özellikle gece saatlerinde Gerede Çayı’na doğrudan deşarj edilen endüstriyel atıksular nedeniyle çay yatağı bir su havzası olmaktan çıkmış, tamamen endüstriyel atık kanalına dönüşmüştür. Gece yapılan kaçak deşarjlarda isale hatları taşarak tarım arazilerine akmakta, zehirli atıklar etrafa saçılmaktadır.
Dayanılması imkansız ağır pis koku, özellikle gece saatlerindeki kaçak deşarjlardan sonra geniş bir coğrafyaya yayılarak suyun gittiği her yerde etkisini göstermekte ve hayatı yaşanmaz hale getirmektedir. İnsanlar cam pencere açıp temiz hava almak isterken, kokudan dolayı cam pencere kapatılmasına rağmen zehirli koku evlerin içine, yatağa ve yastığa kadar sinerek bölgedeki yaşamı adeta bir cehenneme çevirmektedir.
Doğrudan deşarj edilen bu atıklar; güzergâh üzerindeki köylerin içme suyu havzalarını, yeraltı sularını, yaban hayatını, biyoçeşitliliği ve toplum sağlığını tehdit etmektedir. Kirlilik nedeniyle:
Bölgede tarımsal sulama yapılamamakta, ağaçlar kuruyup meyve vermemekte, mahsuller hastalıklı yetişmektedir.
Hayvan ölümleri yaşanmakta, gebe hayvanlar buzağı atmakta, ördek ve kaz gibi sucul kümes hayvanları yetiştirilememektedir.
Eskipazar Hamamlı’daki sulama altyapısı ve Eskipazar Bulduk Barajı/HES ağır kirlilik nedeniyle kullanılamamaktadır.
GEÇTAP bünyesinde birleşen bölge halkı, yaşam alanlarını ve geleceğini korumak adına yıllardır aralıksız bir mücadele yürütmektedir:
GEÇTAP olarak yaptırdığımız akredite su analizlerinde Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ), Toplam Kjeldahl Azotu (TKN), yağ ve gres, krom ve toplam fosfor parametreleri açısından alıcı ortam deşarj standartlarının dahi üzerinde değerler belirlenmiştir. Özellikle Deri OSB çıkışında iletkenliğin yaklaşık 2.200 kat artarak 31.640 µS/cm’ye ulaştığı, KOİ’nin yaklaşık 120 kat, Toplam Kjeldahl Azotunun ise yaklaşık 80 kat arttığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte çözünmüş oksijen seviyesinin sucul yaşamı tehdit edecek ölçüde düştüğü belirlenmiştir. Elde edilen bu bulgular, deşarjlar sonrasında Gerede Çayı’nın aşırı düzeyde kirlendiğini ve sucul yaşamı sürdürebilecek oksijen koşullarının ciddi biçimde bozulduğunu ortaya koymaktadır. Çayın mevcut durumu, bölgede gözlemlenen canlı yaşamındaki belirgin azalmayla birlikte değerlendirildiğinde, Gerede Çayı’nın ekolojik bütünlüğünün ciddi biçimde zarar gördüğünü göstermektedir.
7/24 aralıksız ve özellikle gece saatlerinde yapılan kaçak deşarjları defalarca 112 ve Bakanlık hatlarına bildirdik, CİMER üzerinden yüzlerce şikâyette bulunduk.
Valiliklere ve ilgili mülki idarelere resmî dilekçeler sunduk, 5 farklı milletvekili soru önergesiyle konuyu TBMM’ye taşıdık, hukuki mücadelemizi yargı mercilerinde kararlılıkla sürdürdük.
Ayrıca 18 basın açıklaması, bölgesel halk eylemleri, yerel ve ulusal basındaki haberler, televizyon programları ve belgesel çalışmalarıyla bölge halkının sesini tüm Türkiye’ye duyurduk.

Zonguldak’taki iklim buluşmasına GEÇTAP Hukuk Danışmanı Av. Yakup Şekip Okumuşoğlu, Kurucu Üyemiz Ahmet Öztürk ve Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu Başkanı Çetin Yılmaz katılmıştır. Görüşmeler sonucunda, sonuç bildirgesinin 6. maddesine Gerede Deri OSB ve Karma OSB kaynaklı atıksu deşarjlarının Filyos Havzası üzerindeki kirletici etkileri dahil edilmiştir.
Platformumuz ayrıca 70’ten fazla sivil toplum kuruluşu ile çevre ve emek örgütünün destek verdiği “Zamanımızı, Yaşamımızı, Geleceğimizi İstiyoruz!” başlıklı ortak bildirinin imzacıları arasında yer alacaktır. Söz konusu bildiri yabancı dillere çevrilerek uluslararası kamuoyunda paylaşılacaktır.” Dedi

GEREDE ÇAYI TEMİZ AKANA KADAR MÜCADELEMİZ SÜRECEK!

GEÇTAP ve bölge halkı olarak temel amaçlarının sanayi faaliyetlerini engellemek değil; üretimin çevre mevzuatına uygun, insan sağlığını, canlı yaşamını, toprağı ve doğayı koruyan koşullarda yapılmasını sağlamak olduğunu belirten Arslan şöyle devam etti: “ Denetimlerde çifte standart uygulamalardan derhal uzak durulmasını, insan sağlığının ve canlı yaşamının her türlü ticari kaygının üstünde tutulmasını, yeterli kapasitede arıtma tesislerinin faaliyete geçirilmesini, denetimlerin 7/24 esaslı ve şeffaf yürütülmesini, köylerimizin su kaynaklarının ve atıl kalan kamu yatırımlarının koruma altına alınmasını talep ediyoruz.
Başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını, Tarım ve Orman Bakanlığını, Bolu Valiliğini, ilgili tüm kamu kurumlarını, siyasi partileri ve milletvekillerini bu çevre felaketine karşı sorumluluk almaya ve gerekli idari, teknik ve hukuki tedbirleri acilen hayata geçirmeye davet ediyoruz.
Yerelde saha nöbetleriyle ve halk eylemleriyle, ulusalda basın ve kamuoyu faaliyetleriyle, mahkemelerde adil yargı mücadelesiyle ve uluslararası alanda iklim diplomasisiyle yürüttüğümüz bu haklı mücadeleyi; Gerede Çayı pırıl pırıl ve temiz akana kadar bölge halkıyla birlikte kararlılıkla sürdüreceğiz.” dedi